Thư Hà Nội, Sunday, August 24, 2008

Hà Nội tháng bảy mưa và nắng

Em gái Hà Nội

Viết cho em, anh hỏi Hà Nội bây giờ thế nào? Có thể em không biết hết mọi chuyện của trời, của đất, của đời sống Hà Nội đang diển ra chung quanh mình. Nhưng có thể tự hào rằng Hà Nội bây giờ có đủ tất thẩy mọi chuyện. Cái gì khắp nơi người ta có thì Hà Nội mình cũng đã bê về đủ cả!

Hà Nội của anh, vẫn hai mùa mưa bùn nắng bụi. Hà Nội của em vẫn đủ bốn thời tám tiết. Vẫn cứ hết tả lỵ đi thì tiêu chảy cấp đến. Vẫn cứ hết mùa đau mắt đỏ thì tiếp theo mùa loét giác mạc. Bởi vẫn cứ giữa khuya thì từng đoàn xe đạp thồ vẫn đều đặn tải phân tươi ra vành đai ngoại thành. Vẫn đều đặn hừng đông từng đoàn xe ấy quay trở vào nội thành với những mẹt hoa quả, rau xanh roi rói mùa nào thức nấy. Hoa cho đời, rau cho người... Đến giờ em mới hiểu vì sao những lúc ấy anh cứ phải đăm đắm lắc lư đầu như lợn dại!

Trời Hà Nội vẫn lồng lộng cao thâm thẩm. Báo với anh một việc rất đáng mừng, là đã có tiền để thực hiện mơ ước hạ ngầm toàn bộ đường dây chằng chịt của mạng lưới lửa phòng không giăng trên bầu trời thành phố, như cách nói tránh của anh em mình. Đến 2010 thì 142 tuyến đường, hơn 100 Km dây điện của mười hai khu nội thị trong 34 khu hiện giờ sẽ được hạ ngầm. Chi phí 12.5 tỷ đồng cho một Km hạ ngầm đấy anh ạ! Bước đầu 130 tỷ đồng đã được ngân sách rót vào cho 5 dự án hạ ngầm, còn 83 tỷ đồng huy động tiếp trong dân. Giới làm ăn hớn hở lắm, nhờ thế nên cứ hạ cầy ào ào.

Anh bảo trong ấy, gặp đồng hương vào mua nhà mua đất ở các khu cao cấp Thủ Thiêm, Cát Lái, Phú Mỹ Hưng... cứ như người ta đi mua trứng. Dân Sài Gòn cứ phải tấm tắc trầm trồ người Hà Nội tiền ở đâu mà nhiều thế! Anh biết cả rồi đấy. Tiền thì ở Hà Nội không thiếu, cứ ngồn ngộn khắp các nơi, đầy cả ra đấy. Em không dám khoe với anh rằng Hà Nội của mình đã giàu. Bởi em biết, từ có tiền, có rất nhiều tiền đến giàu, thì còn phải vượt qua một quảng đường thời gian chông gai nhiều ghê lắm.

Trời Hà Nội vẫn cao, ngày nắng đã cao, mà ngày mưa cũng không với tới. Em không tìm được cho anh số máy đường dây nóng của sở ban ngành "có tóc" mà anh cần. Trên cổng điện tử của Hà Nội mình chỉ có số máy của Văn Phòng UBND thành phố (04.8253536, Fax: 04..8243126). Có thì có vậy, chứ chưa chắc khi cần mà anh đã gọi được cho số máy "nhà trời". Hiện giờ các vị đều bận lắm. Có đất rồi thì anh cũng biết phải có tiếp theo những gì nữa!

Hôm cơn mưa nhớ đời, 18/6, nhiều người giật mình kêu gào thảm thiết. Không phải vì quá khổ, mà không ít kẻ có ý công bố cảnh xe máy, xe hơi đời mới chen chúc dồn đống trên mặt đường. Không ít người thúc nhau bảo la to lên, để có tiền. Mà quả có tiền thật, mấy hôm sau các vị đã phải công bố cái khoản ngân sách dự án 338 tỷ đồng của 10/11 công trình giải quyết vét bùn khơi mương thông cống. Nhờ ơn trời cả đấy. Chứ phải đâu Hà Nội chỉ có một ngày mưa, mà trung bình có tới 114 ngày mưa trong năm, với tổng lượng mưa 1245 mm, thì so với 131.2 mm chiều hôm ấy có là cái đinh gì!

Nói đi cũng phải biết nói lại. Cứ theo cơ chế nhà nước và nhân dân cùng chia sẽ gánh vác, thì phần của người dân đã gánh trọn cái khoảng "nhà nước" ngập tới nửa mét rồi! Bây giờ là tới phần lượt của các vị ở "nhà khô". Dân mình có tật cứ hể đụng một tí là kêu, chứ đã đến nỗi nào. Đường cống thoát nước của Hà Nội có khả năng chịu đựng cường độ 172 mm trong hai ngày đêm. Lại còn 100 xe hút thổi với 900 công nhân ứng trực, thì làm sao mà có những "ngày giao thông khủng khiếp" được cơ chứ? Có người kêu ở Hà Nội cứ mưa là đến 30 điểm ngập 50 cm nước, điều ấy công ty cấp thoát nước biết rõ và cũng đã trù liệu tất thảy. Không bao lâu xin đảm bảo chỉ còn có một điểm ngập toàn thành phố thôi mà.

Đừng cứ mải kêu nữa, thành phố này đã có tới 28 Văn Phòng Đại Diện các hãng tin quốc tế, thì mỗi sự hắt hơi sỗ mũi nhức đầu ở Hà Nội, cả thế giới đều biết, biết trước cả khi dân Hà Nội được biết, nên chớ có bảo chỉ khi "ở trong chăn mới biết chăn có rận".

Ông Giám Đốc Ban Quản Lý Dự Án Thoát Nước Hà Nội, sợ có người sờ gáy mình, trăm dâu đỗ đầu tằm, nên mới phải vội than thở tình cảnh năm 1954 thừa hưởng chỉ có 74 Km đường cống ngầm,mà nay sau gần 55 năm đã có 634 Km, thì chẳng đã phải là thành tích lắm sao!? Bình quân mỗi năm đã đầu tư được gần 12 m đường cống cho thành phố chứ có ít gì. Tính bình quân mỗi đầu người Hà Nội cũng đã được hưởng 21 cm đường cống, chưa tính tiềm năng còn được 10 lần như thế, bởi còn tới trên 25% đường phố chưa có cống thoát nước.

Ông Nguyễn Lê - Giám Đốc Công Ty Thoát Nước Hà Nội, sợ thân mình trên đe dưới búa, cũng đã phải phân bua mức đầu tư 5000 tỷ đồng cần cho cải tạo 12 hồ trử nước, 32.2 Km kênh thoát nước, 28.6 Km đường ven sông, 8 cầu vượt kênh mương, cải tạo 27 Km đường cống ngầm các loại, nâng công suất 11 tổ máy bơm của Trạm Yên Sở lên gấp đôi, để đạt 90 mét khối/giây, xây thêm trạm xử lý nước thải Hồ Bảy Mẫu, công suất 13.300 mét khối/ngày đêm, đủ khả năng thoát nước đối phó với cường độ 310 mm/48 giờ, bao gồm cả bải chứa bùn 57.8 ha... Khởi công ngay năm 2008 đến năm 2011 thì hoàn thành, để Hà Nội không còn úng ngập 2-3 ngày. Nói dại, mối lo hiện nay là nên hướng vào tuyến đê 40 Km dọc Sông Hồng,thuộc trách nhiệm của Sở giao thông vận tải,và của cơ quan Hộ Đê.

Các vị bên đàng ấy cũng tỏ rõ chẳng kém cỏi gì, công khai ngay tình trạng của đê Sông Hồng được đấp từ năm 1108, độ cao trung bình của mặt đê là 14 m, chênh lệch biến đổi theo mùa, mùa kiệt mực nước sông thấp hơn mặt đất 9-10 m, mùa lũ nước sông treo cao hơn phố 4-6 m, còn chừng ấy nửa mới tới mặt đê. Tuy vậy, lo thì vẫn rất đáng lo, lo cho 39.100 hộ, với 171.325 người sống ở bãi ngoài đê, trong tình trạng nhiều tuyến đê Hà Nội chứa nhiều ẩn họa. Quả bóng trách nhiệm xem chừng đã được chuyển vào chân người khác!

Lập tức, Ban phòng chống bão lụt và cứu nạn thành phố lên tiếng trấn an rằng đã sẵn sàng chủ động phòng chống thiên tai mùa mưa bão, dù tình thế nào vẫn đảm bảo tăng cường thông tin liên lạc ứng phó kịp thời. Đã chuẩn bị đủ lương khô, mì tôm, nước bình, áo phao, vải bạt, và cơ số thuốc 6 loại dịch bệnh mùa mưa bão, cho 100.000 người cầm cự trong 7 ngày, chờ chi viện của trung ương và cứu trợ của các tỉnh thành anh em trong cả nước.

Anh thấy đấy, tiền tỷ tỷ mùa vụ thu hoạch từ những khoản mầu ấy mà ra cả. Chả trách khi người ta cướp chạy được vào xứ đàng trong, tậu xe mua nhà, vênh vang lắm tiền nhiều của. Chứ thật ra, họ chỉ còn có mỗi cái mạng của họ là còn tạm vay muợn qua ngày qua bữa. Chưa biết lúc nào thì của thiên trả địa. Kẻ có tầm tính toán đường dài, lo lót ổ chuẩn bị mai hậu ở xứ người thì ngẫm đếm xem được mấy bàn tay.

Đi xa, nhớ về Hà Nội mình, anh hãy lắng lòng bình tâm tỉnh trí, để thấu hiểu sâu, yêu thương nhiều con người và mảnh đất ngàn năm Thăng Long, trăm năm Hà Nội. Chỉ sợ còn hơn tám trăm ngày nữa đến khi kỳ yên vọng tưởng các cụ, sinh nhật thành phố, chẳng dám mời anh chị em trở về nơi chốn cội nguồn đất nước, chẳng dám mời bầu bạn Thủ Đô xóm giềng gần xa đến dự. Bởi cho tới hiện thời ngoài Ban chỉ đạo, chỉ thị chỉ chỏ cho phải nhẽ kín kẻ, chứ nào đã thấy mặt mũi ban tổ chức, ban chủ lể chủ hội, ban điều hành phối hợp, ban yểm trợ trong ngoài... Nào đã nghe chương trình, chương thưa, nghi thức lễ tân đạo nghĩa văn hiến văn minh nó ra hình dạng thế nào đâu. Chắc là lại phải dụng đến sở trường sáng treo chiều tháo mấy cái biểu ngữ cùng cờ xí tạo không khí cho sân khấu diển tuồng phục vụ đối nội đối ngoại, đối sách đối tác, qua quích cho xong vậy thôi, chứ biết làm sao được nữa. Làm sao mà có rồng bay, có vận hội cất cánh gì gì cơ chứ!

Hà Nội bây giờ là những đợt là những ngày chịu ảnh hưởng nắng phom 37-40 độ C. Lại diển ra một pha khác của nhịp sống Hà Nội mình.. Người người chạy nắng trốn nóng, nhà nhà lo chống chỏi với sự kiện "hiệu ứng đô thị". Ai cũng phải trang bị phủ kín từ đầu đến chân như cư dân miền Tây Bắc Á... Đường phố giảm kẹt xe, tăng va quệt. Công viên, bể bơi nghẹt người. Hàng uống cứ phải xếp hàng rồng rắn, hàng ăn thưa thớt vắng tanh. Chợ phố, công sở đìu hiu. Cắt điện cúp nước cứ lên cơn từng chập từng ngày như người bệnh động kinh. May mắn thay tháng bảy này còn có nơi để dồn vào tránh nóng như Cung Quần Ngựa để xem trưng bày triển lảm dự án qui hoạch Thành phố Sông Hồng, để được nhìn thấy cơ may Hà Nội vươn vai trở thành "Hà Ngoại", bởi không còn bị trói buộc trong sông nữa! Nghe đâu còn một "cung qui hoạch xây dựng Hà Nội" với 56 đồ án qui hoạch chi tiết và hàng nghìn qui hoạch nhỏ lẻ, thể hiện đẳng cấp hàn lâm của trí tuệ Hà Nội, đang được chỉ đạo xây dựng qui hoạch ở đâu đó trên mảnh đất này.

Từ nay, anh thỏa sức mà nghe say mê hết dự án qui hoạch xây dựng này đến xây dựng qui hoạch dự án khác. Còn em, em sẽ có dịp để khoe với anh về kem Bờ Hồ, mía Tư Sở, chè Giáp Bát, bia Thanh Nhàn, hoa quả trộn Thủy Tạ, tầu phớ Tây Hồ, nhót Hạ Đình, sấu Gia Lâm... Mặc thây kệ anh trong ấy với nỗi nhớ mênh mông Hà Nội mình, Hà Nội của anh của em, dày vò cho bỏ ghét!

Chẳng có gì và sẽ chẳng có ai che khuất được mặt trời Hà Nội đâu anh. Nhật thực sắp tới diển ra ở đâu đâu, chứ trời Hà Nội vẫn nắng vẫn mưa, đất Hà Nội vẫn thấm đẫm kỷ niệm, đời sống Hà Nội vẫn nhiều điều nhiều chuyện đáng yêu đáng ghét, đáng giận đáng thương... Vẫn có người Hà Nội nhớ về anh nhiều lắm đấy! Nhớ cái anh chàng ngông nghênh, gàng gàng, cắt những lát dọc lát ngang, tầng cao tầng thấp về Hà Nội này, theo những mẫu điều tra xã hội học, ròng rã 5 năm trong thời điểm chuyển đổi để anh mang theo mãi mãi Hà Nội trong cuộc sống của riêng mình.

Hà Nội của anh nhiều tự hào, đủ để cho anh ngẩng đầu vươn tới trước. Hà Nội của em lắm truân chuyên, đủ để cho em cúi đầu cất giữ cho riêng mình. Hà nội của chúng ta, không chỉ của chúng mình phải không anh? Hồ Gươm đủ để là tấm gương soi cho mổi người tự nhận được ra mình. Nhận ra nơi chốn của hòa bình, nơi chốn để trở về anh ạ!

Gởi về anh thư Hà Nội tháng bảy mưa và nắng...

Em gái Hànội.