ASIA SENTINEL

Nỗi đau của Hà Nội

Bài của Roger Mitton

Thứ Ba, ngày 7-10-2008

Việt Nam đối mặt với những bất an chính trị trong khi những tai ương kinh tế trở nên tồi tệ hơn

Những bất đồng bên trong Đảng Cộng sản cầm quyền ở Việt Nam đã lan rộng giữa cơn hồi tỉnh trước thời kỳ suy thoái kinh tế vẫn tiếp tục trên quốc gia này, đe doạ sự ổn định chính trị trong dài hạn của đất nước.

Vào tuần qua, Ban chấp hành Trung ương đóng vai trò chủ chốt trong đảng đã tổ chức một cuộc họp khẩn cấp trong một nỗ lực nhằm củng cố cuộc chiến chống lại tình trạng lạm phát đang bùng phát dữ dội, tình trạng náo động trong lực lượng lao động vẫn tiếp tục và một mức thâm hụt thương mại đang lan rộng.

Không có gì bí ẩn rằng những quan điểm đối lập về căn nguyên của tình trạng kinh tế chông chênh của Việt Nam, và về cách thức tốt nhất để khắc phục nó, đã loang rộng khắp các cấp của đảng từ các nhà lãnh đạo cao nhất trong Bộ Chính trị xuống tới các cấp cơ sở ở các tỉnh thành. Bản thân các nhà lãnh đạo đảng vẫn mâu thuẫn với nhau giữa những người tiếp tục ủng hộ các chính sách bành trướng phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và một nhóm mở rộng quanh Tổng bí thư Đảng Nông Đức Mạnh là người ủng hộ việc củng cố và làm chậm hơn mức tăng trưởng với khả năng chịu đựng được hơn.

Quyện chặt bên trong với những khác biệt trong hệ tư tưởng kinh tế là những lời phàn nàn cá nhân đã tồn tại từ lâu về những quyết định thăng chức gấp gáp của ông Dũng đối với những nhà kỹ trị và những nhân vật đồng hương miền nam để loại trừ các nhân vật cấp cao khác, đáng chú ý là từ miền trung của nước này. Pha trộn những rạn nứt là trận chiến chống tham nhũng lờ mờ không rõ, được lãnh đạo với tư cách cá nhân của Thủ tướng, cũng như những hành động đàn áp các nhà báo và các thành viên Giáo hội Thiên chúa trong thời gian gần đây.

Những người trong cuộc của đảng và các nguồn tin ngoại giao cho biết có sự suy đoán ngày càng tăng rằng nếu như những chia rẽ trở nên khốc liệt, chúng có thể đẩy nhanh một cơn khủng hoảng trong ban lãnh đạo vào một tương lai gần.

Phiên họp toàn thể tại Hà Nội từ tuần trước, một hiện tượng chưa có tiền lệ khi có cuộc họp lần thứ ba trong một năm, với toàn bộ 160 ủy viên ban chấp hành trung ương đảng, được vội vã kêu gọi cố gắng ngăn chặn tình trạng chảy máu chất xám trong chính quyền và tập trung tâm trí vào cơn khủng hoảng kinh tế đã bắt đầu đe doạ sự ổn định chính trị và quyền kiểm soát của đảng.

Theo truyền thống, đảng chỉ tổ chức hai cuộc họp ban chấp hành trung ương hàng năm, thế nhưng tiếp theo sau phiên họp toàn thể đầu tiên của năm nay được tổ chức vào tháng Giêng, một phiên họp thứ hai đã được triệu tập vội vã vào tháng Bảy nhằm cố gắng quyết định những công việc phải làm trước tình trạng sụp đổ kinh tế. Giờ là một phiên họp thứ ba được tổ chức vào tháng Mười.

Giáo sư Carlyle Thayer, một chuyên gia về Việt Nam của Học viện Quốc phòng Australia nhận xét: "Cuộc họp toàn thể lần thứ ba báo hiệu rằng có những điều gì đó rất quan trọng đang được bàn cãi."

Một cách chính thức, cuộc thảo luận kín ba ngày đã tập trung hầu hết thời gian vào những vấn đề kinh tế xã hội và cụ thể là làm cách nào để tránh cho nền kinh tế đã bị suy yếu khỏi tình trạng sa lầy hơn nữa như là một hệ quả của sự rối loạn tài chính tại Hoa Kỳ.

Ông Nguyễn Trần Bạt, chủ tịch Investconsult Group, một trong những công ty tư vấn thương mại lớn nhất Việt Nam, đã nhận xét: "Cuộc họp toàn thể này là rất quan trọng bởi vì nó tập trung vào việc làm thế nào để giải quyết tình trạng lạm phát và phải phản ứng ra sao đối với sự suy sụp tại thị trường Hoa Kỳ."

Song không có gì mới mẻ ở đây, tại cả hai cuộc họp toàn thể lần trước trong năm nay, các nhà lãnh đạo đảng về cơ bản đã thảo luận những chủ đề hoàn toàn giống nhau, mỗi lần với cảnh báo và sự lo lắng được nâng lên thêm - và với tình trạng nói xấu sau lưng ngày càng tăng trong số họ về việc ai đang đưa ra, hay không đưa ra được hướng đi đúng đắn cho mọi hành động.

Tại cuộc họp cuối cùng, các ủy viên Ban chấp hành Trung ương, những người đang mất đi sự kiên nhẫn với chính phủ khi mà mức độ lạm phát đã vọt lên gần tới 30%, đã nêu lên trách nhiệm của Bộ chính trị đối với việc giám sát tình hình kinh tế cho tới hết năm nay. 14 ủy viên Bộ chính trị là thành phần cao nhất của đảng. Và quyết định này nhằm lấy đi quyền kiểm soát từ chính phủ của ông Dũng là một động thái cao độ báo hiệu điềm dữ, thực sự đánh lạc hướng chính phủ và thê đội kinh tế của Thủ tướng.

Có rất ít những gì cho ông Dũng và các quân sư của mình có thể làm quanh vấn đề này kể từ khi họ chỉ còn lại một nhóm thiểu số trong Bộ chính trị, nơi mà những người ủng hộ ông trùm của đảng Nông Đức Mạnh với lời cảnh báo và đòi hỏi tính thống nhất hơn nữa đang chiếm ưu thế.

Cuộc họp tháng Bảy không hoàn toàn là một tín hiệu từ sự thiếu vắng niềm tin vào vị Thủ tướng còn khá mới mẻ, song nó là một dấu hiệu cho thấy nhiều ủy viên Ban chấp hành Trung ương vẫn hoài nghi rằng ông là một người phù hợp để điều hành đất nước trong những thời điểm rối loạn như hiện nay. Và thực tế cho tới lúc này họ đã yêu cầu một cuộc họp vào tuần trước để giải quyết cơn khủng hoảng, cho thấy rõ ràng họ vẫn không tin chắc [vào vị Thủ tướng].

Thực vậy, đúng một ngày trước khi phiên họp toàn thể được triệu tập, Thủ tướng Dũng đã lặp lại tín hiệu báo động thông thường của mình về việc làm cách nào các bộ và các tổ chức tài chính phải đưa ra những ưu tiên cho việc kiểm soát lạm phát, ổn định nền kinh tế vĩ mô, đảm bảo an ninh xã hội và duy trì mức tăng trưởng thích hợp.

Những ngôn từ của ông chỉ gây sự chú ý chút ít, song ông tiếp tục thúc đẩy cho một tỉ lệ tăng trưởng mạnh mẽ trong khoảng 7% năm, là mức mà nhiều người cảm thấy không thể đạt được.

Thế nhưng ít nhất thì nó cũng thực tế hơn cái mục tiêu ban đầu 9% của chính phủ ông. Ngân hàng Phát triển Á châu và các thể chế khác giờ đây đang dự báo một con số vào khoảng 5%.

Và tại cuộc họp toàn thể vào tuần trước, đảng đã che đậy một cách khôn ngoan dự báo của mình trong những lời lẽ hết sức chung chung, cho rằng "tăng trưởng sẽ phải được giữ ở một mức thích hợp và có thể chịu đựng được." Không còn nữa cho một tương lai có thể dự đoán được là mức tăng trưởng 8% mà Việt Nam đã đảm bảo trong cả thập kỷ qua.

Ông Dũng cũng đã chỉ thị cho các bộ và cơ quan, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, phải tập trung chú ý vào những dao động trên thị trường tài chính toàn cầu và của Hoa Kỳ để Việt Nam có thể đưa ra các giải pháp bổ cứu nhằm đảm bảo khả năng đứng vững được cho hệ thống ngân hàng của đất nước. Theo ông Dũng, người mà trong một thời gian ngắn - và khá là không may - từng tự mình là người lãnh đạo ngân hàng trung ương, thì cơn khủng hoảng tài chính của Hoa Kỳ cho tới lúc này không có một tác động đáng kể nào tới nền kinh tế Việt Nam.

Tuy nhiên, trong khi ông báo trước rằng Việt Nam vẫn phải để phòng, thì những ngôn từ của ông vẫn được nhận ra có vẻ phần nào quá là tự mãn. Những tiếng kêu trong cộng đồng doanh nghiệp gợi lên một cảm giác quá mạnh mẽ rằng sự suy sụp của Hoa Kỳ sẽ tác động nguy hiểm tới nền kinh tế đang tắt lịm dần của Việt Nam.

Ông Nguyễn Trần Bạt nhận xét: "Rõ ràng sự suy sụp của Hoa Kỳ sẽ tác động lên những mục tiêu xã hội và kinh tế của đảng và có thể là cần thiết để điều chỉnh các chỉ tiêu phấn đấu dài hạn của chúng ta."

Thị trường Hoa Kỳ có ý nghĩa sống còn đối với nhiều nhà xuất khẩu của Việt Nam, đáng chú ý là các doanh nghiệp dệt may, thủy sản, giày dép, đồ gia dụng và nhiều thứ hàng hóa thấp cấp. Và chính là ông Mạnh, hơn là ông Dũng, đã nhấn mạnh tới sự cần thiết cho một hành động cấp bách mới và mạnh mẽ hơn để thúc đẩy xuất khẩu trong khi đồng thời kiểm soát nhập khẩu nhằm cố gắng giảm mức thâm hụt thương mại đang lớn dần.

Hơn nữa, lượng tiền gửi về nước từ những người Việt cứng đầu định cư ở Hoa Kỳ, Âu châu và Úc (gọi là Việt Kiều) sẽ giảm. Và chắc chắn nhiều hứa hẹn đầu tư của Hòa Kỳ sẽ ít trở thành hiện thực hơn.

Thái độ lạc quan thận trọng của ông Dũng trái ngược với những nhận xét mở đầu cuộc họp toàn thể trong ngày tiếp đó của ông trùm đảng Nông Đức Mạnh. Cách diễn đạt của họ có thể là lịch sự và bề ngoài của những khẩu hiệu là không quá giống nhau, nhưng bên dưới là sự tương phản hoàn toàn.

Ông Mạnh lưu ý rằng mặc dù có những hứa hẹn về mức gia tăng xuất khẩu và đầu tư, song vẫn có những thâm hụt và nhược điểm lớn, bao gồm lạm phát dâng cao, một trái bóng thâm hụt thương mại lớn dần và tình trạng rối loạn trong giới lao động vẫn tiếp diễn. Nói cách khác, quần chúng nhân dân vẫn lo lắng và bất bình - và điều đó có thể dẫn tới những vấn đề lớn đối với đảng nếu như nó không sớm có những lựa chọn giải pháp. Ông đã đề nghị Ban chấp hành Trung ương tìm ra những nguyên nhân và có biện pháp đối phó.

Thực tế một khi mà ông trùm của đảng cần phải lặp lại - một năm sau cơn khủng hoảng giáng xuống Việt Nam lần đầu tiên - rằng họ vẫn có nhu cầu xác định rõ những nguyên nhân, chưa kể đến những giải pháp, thì thực tế đó là điều đáng lo ngại.

Trong năm qua, những gì đã xảy ra ngày càng tồi tệ hơn đối với nền kinh tế được điều khiển bởi xuất khẩu, và giờ đây, với thị trường xuất khẩu lớn nhất của mình đang nghiêng theo hướng suy thoái, mọi thứ có vẻ như rơi vào tình trạng thậm chí ảm đạm hơn, đặc biệt đối với những người dân có thu nhập thấp và tầng lớp trung lưu là những người phải đối mặt với những biến đổi mới trong giá cả tiêu dùng thiết yếu.

Vào tuần trước, Thứ trưởng Bộ Công thương Bùi Xuân Khu đã cho biết rằng Việt Nam sẽ bắt đầu nâng giá bán điện là thứ vẫn được chính phủ kiểm soát lên 20% vào năm tới trong một trình tự nhằm thu hút hơn nữa đầu tư vào khu vực năng lượng quốc gia vốn không tương xứng và kém hiệu quả một cách đáng buồn. "Mới đây, chúng ta đã phải duy trì mức giá bán lẻ thấp với mục tiêu kìm chế lạm phát, thế nhưng giá sẽ tăng lên bắt đầu vào năm 2009."

Những động thái đó có khả năng sẽ làm trầm trọng thêm sự bất mãn trong quần chúng và tình trạng náo động trong giới công nhân, đồng thời kích động thêm những chia rẽ bên trong đảng về bản chất đáng khen ngợi của những hành động đó. Đảng cũng đã chính thức thừa nhận rằng thời hạn sớm nhất có thể cho một sự trở lại mức lạm phát một con số sẽ không xảy ra trước năm 2010.

Cũng như cuộc chiến đấu chống lại những vấn đề gai góc này, cuộc họp toàn thể vào tuần trước cũng đã thảo luận về kỳ họp tới của Quốc hội sẽ được triệu tập sớm tại Hà Nội.

Các nhà lãnh đạo đảng biết rằng họ phải cố gắng đưa ra công thức cho những chính sách kinh tế nhằm đạt được những mong đợi của các đại biểu quốc hội và vì thế phải hành động chặn trước những chỉ trích gây nhức nhối mà họ cũng đã nhận được vào tháng Một khi tình trạng lạm phát, vào khoảng 14%, chỉ mới bắt đầu tác động, và mức thâm hụt mậu dịch cùng những náo động trong công nhân đã có vẻ xảy ra khá thường xuyên.

Tình hình đó không giống như hiện nay, và, một thực tế là vào tháng Một, các nhà lập pháp thuộc các địa phương của Việt Nam đã có vẻ nổi lên một cách đặc biệt trong việc đánh giá chính phủ khi họ kiểm điểm lại tình trạng nhức nhối về tài chính gây ra bởi lạm phát ảnh hưởng tới các cử tri là nông dân của mình.

Liệu phiên họp toàn thể "kêu gọi thức tỉnh" vào tuần trước có khích lệ được các nhà lãnh đạo của đảng để có nhiều hành động hơn nữa - và cố kết với nhau hơn nữa - hay không, vẫn còn phải được xem xét. Nếu như không, thì có khả năng sẽ còn có phiên họp toàn thể khác, hoặc có thể thậm chí một Đại hội giữa kỳ, mà trong đó, các nhà lãnh đạo cấp cao hơn, bao gồm ông Dũng và ông Mạnh, có thể tự nhận thấy khả năng của mình để dời chuyển vị trí hoặc thậm chí là ra đi.

Giống như ông Mạnh đã cảnh báo trong bài diễn văn cuối cuộc họp toàn thể: "Điều đặc biệt quan trọng là phải giành được sự đồng lòng nhất trí trong đảng, trong nhân dân, quân đội và tất cả các cấp các ngành."

Không phải chỉ là mối lo sợ của đảng về những rạn nứt bên trong, mà còn có sự đề phòng về bất cứ rối loạn xã hội hoặc lực lượng chính trị đối lập nào. Vì lý do đó mới có hành động đàn áp thẳng tay gần đây đối với các nhà báo và các tín đồ Thiên chúa giáo. Một số nhà báo nổi tiếng đã bị bắt giam trong những tháng qua, và hai trong số các nhà báo tham gia chiến dịch chống tham nhũng ở nước này sắp sửa bị đem ra xử án do đã phơi bày những hành động phi pháp trong số những nhân vật lãnh đạo đảng trong vụ bê bối PMU18 khét tiếng hai năm trước.

Các thành viên của giáo hội Thiên chúa, kể cả tổng giám mục Hà Nội, cũng đã bị cảnh báo phải chấm dứt hành động phản kháng đối với việc sung công các bất động sản của họ từ hậu quả của Cuộc chiến tranh Việt Nam. Gọi những hành động phản kháng gần đây là "hoàn toàn không thể chấp nhận được," Thủ tướng Dũng đã nói: "Nếu những hành động này không đi đến chấm dứt, nó sẽ có một tác động có hại cho khối đoàn kết tốt đẹp giữa nhà nước và nhà thờ."

Mới đây Thủ tướng đã gặp một số vị giám mục, song vấn đề đất đai đã không được giải quyết và vẫn còn lại một chướng ngại chủ yếu trong việc khôi phục các mối quan hệ ngoại giao giữa Hà Nội và Vatican.

Các quan chức đảng tại địa phương, đặc biệt cùng ken vai với các nhân vật kỳ cựu như ông Mạnh, người đứng đầu ban Bí thư đảng Trương Tấn Sang và Bộ trưởng Công An Lê Hồng Anh, được biết đến như đang tỏ ra sốt ruột mà thiếu kiềm chế khi đưa thêm những hành động kém tế nhị. Họ tin rằng Hoa Kỳ và các quốc gia phương Tây khác đang quá quẫn trí bởi cơn rối loạn toàn cầu hiện thời và các cuộc bầu cử ở Hoa Kỳ nên khó có thể giành nhiều chú ý tới hành động đàn áp thẳng tay đối với tôn giáo và giới truyền thông Việt Nam.

Còn những người khác, chủ yếu trong thành phần ôn hòa hơn của Thủ tướng, thì biện luận rằng phương cách hành động tốt nhất cho cả hai bên là hãy bình tĩnh lại.

Như lời ông Nguyễn Trần Bạt thì "Mặc dù giới chức địa phương rõ ràng không thể trả lại đất cho Giáo hội Thiên chúa bởi vì hiện tại không có khung pháp lý để quyết định như vậy, song tôi vẫn thiên về việc chấp nhận một thái độ ôn hòa để giải quyết cuộc tranh chấp."

Giáo sư Thayer bình luận thêm: "Một biện pháp không khoan nhượng chống lại Giáo hội Thiên chúa không bao giờ là một ý tưởng khôn ngoan và ở giữa một cơn khủng hoảng kinh tế như hiện tại thì nó thậm chí còn là một ý đồ tệ hại hơn. Dù sao thì những nhân vật bảo thủ cũng sẽ nói lên mối quan ngại của họ về sự ổn định chính trị."

Quả thực, biện pháp khẩn cấp trong lĩnh vực truyền thông cũng như hành động chống lại giáo dân Thiên chúa cũng là những chủ đề đã được bàn thảo trong hội nghị toàn thể vào tuần trước, bởi, giống như tình trạng suy sụp kinh tế, chúng đụng chạm tới nỗi ám ảnh đối với sự ổn định chính trị của đảng và sự tiếp tục hệ thống cai trị độc đảng.

Tiến sĩ Nguyễn Quang A, viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển ở Hà Nội cho rằng: "Những người cộng sản luôn luôn dùng nỗi lo sợ tình trạng bất ổn như là một cái cớ để không thực biện dân chủ hóa và họ sẽ tiếp tục làm như vậy."

Các nhà lãnh đạo đảng coi sự ổn định chính trị của Việt Nam như là nền tảng cho sức hấp dẫn của mình đối với các nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt khi mà sự bất ổn tiếp tục quấy rầy các nước đối thủ trong khu vực như Malaysia, Thái Lan và Philippines.

Vào đầu mùa hè này, ông Michael Pease, chủ tịch Phòng thương mại Mỹ và là Tổng giám đốc của hãng Ford tại Việt Nam đã nhận xét: "Thành công của Việt Nam trong việc thu hút đầu tư nước ngoài phần lớn được tạo dựng nên dựa vào sự trông đợi ở tình trạng ổn định kinh tế và chính trị."

Một báo cáo từ đầu năm nay được thực hiện bởi hãng Business Monitor International Ltd, liệt kê các quốc gia châu Á Thái Bình Dương theo mức rủi ro chính trị, đã đánh giá Việt Nam xếp thứ hai ngang với Hong Kong, sau Singapore, về mức ổn định chính trị trong ngắn hạn.

Cố nhiên, các nhà lãnh đạo đảng, cả số ù lì lẫn những người có quan điểm cấp tiến, đều ưa thích những loại báo cáo đó và tìm cách đảm bảo rằng tình trạng rối loạn kinh tế hiện thời, và các vấn đề tôn giáo và truyền thông, sẽ không gây phiền toái cho sự đánh giá đầy khích lệ đó - thứ mà một số người lo ngại rằng nó đã bắt đầu tạo nên không khí thỏa mãn.

Ông Vũ Mão, thành viên kỳ cựu của đảng và là một cựu chủ nhiệm ủy ban đối ngoại của Quốc hội đã nói: "Tôi đã có những cảm giác lẫn lộn khi nghe là sự ổn định chính trị ngắn hạn của Việt Nam được đánh giá quá cao. Mức đánh giá đó theo quan điểm của tôi là quá mức và không tính đến nhiều vấn đề nhức nhối của Việt Nam về quyền sử dụng đất, tình trạng nghèo đói ở nông thôn và chất lượng cuộc sống của các công nhân thu nhập thấp."

Bổ sung thêm bằng những nhận xét của ông Thayer thì: "Chắc chắn có những thái độ không hài lòng ngày càng gia tăng trong số những cư dân nơi đô thị về tình trạng giá cả tăng cao, ô nhiễm, tắc nghẽn giao thông và tham nhũng."

Quả thực, khi đi tới đánh giá về những rủi ro chính trị dài hạn, thì Việt Nam không được ổn trong bản báo cáo và bị xếp gần cuối bảng, chỉ mấp mé phía trên các nước như Lào và Myanma.

Đương nhiên, ngay cả sự phân tích những nhân tố bên trong cuộc đấu tranh nội bộ từ hàng ngũ chóp bu của đảng hiện nay, có ít người tin rằng chế độ cộng sản tại Việt Nam sẽ sụp đổ bởi thái độ vô cùng tức giận trước tình hình kinh tế và những hành động của những người bất đồng chính kiến hăng hái, các nhà báo và các vị giáo sĩ.

Thế nhưng không nghi ngờ gì nữa, ban lãnh đạo hiện thời của nước này đang phải chịu áp lực và đã không tổ chức được cuộc họp trong cơn khủng hoảng vào tuần trước trong một tình trạng khác. Những chia rẽ cuối cùng của cuộc họp đó hiện vẫn bộc lộ.

Hiệu đính: Blogger Trần Hoàng

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2008

* * *

ASIA SENTINEL

Hanoi Pain

Written by Roger Mitton

Tuesday, 07 October 2008

Vietnam faces political turbulence as economic woes worsen

Divisions within Vietnam's ruling Communist Party have widened in the wake of the nation's continued economic downturn, threatening the nation's long term political stability.

The party's key Central Committee last week held an emergency meeting in an attempt to bolster the fight against rampaging inflation, continued labour unrest and a widening trade deficit.

It is no secret that conflicting views about the root cause of Vietnam's precipitous economic malaise, and about how best to tackle it, have spread through the party's ranks from the topmost leaders in the Politburo down to the rank and file grassroots in the provinces. Party leaders themselves remain divided between those who continue to back Prime Minister Nguyen Tan Dung's expansionist high-growth policies and a widening group around Party General Secretary Nong Duc Manh who favour consolidation and slower, more sustainable growth rates.

Intertwined with these economic ideological differences are long standing personal grievances over Dung's accelerated promotion of technocrats and fellow southerners to the exclusion of other senior figures, notably from the nation's central region. Compounding the splits are the lacklustre anti-corruption campaign, personally led by the PM, as well as recent crackdowns on journalists and members of the Catholic Church.

Party insiders and diplomatic sources say that there is growing speculation that if the splits become more severe, they may precipitate a leadership crisis in the near future.

Last week's plenum in Hanoi, an unprecedented third meeting this year of all 160 members of the party's central executive committee, was hurriedly called to try to stave off public bloodletting and concentrate minds on the economic crisis that has begun to threaten social stability and party control.

Traditionally, the party holds only two annual meetings of the committee, but following this year's first plenum in January, a second was hurriedly called in July to try to decide what to do about the economic collapse. Now comes a third in October.

Professor Carlyle Thayer, a Vietnam expert at the Australian Defence Force Academy, said: "A third plenum signals that something very significant is being discussed."

Officially, the talk at the three-day conclave centered almost entirely on socio-economic matters and in particular on how to prevent the already depressed economy from sinking further as a result of the financial turmoil in the United States.

Nguyen Tran Bat, chairman of the Investconsult Group, one of Vietnam's largest business advisory companies, commented: "This plenum was very important because it focused on how to deal with inflation and how to react to the downturn in the US market."

But this is nothing new, at both previous plenums this year, party leaders essentially discussed exactly the same topics, each time with rising alarm and trepidation – and with increased backbiting among themselves over who was, or was not, proposing the right course of action.

At the last meet, Central Committee members, who were losing patience with the government as inflation soared to nearly 30 per cent, gave the Politburo responsibility for oversight of the economy until the end of this year. The 14-member Politburo is the party's topmost body. And this decision to take away control of the economy from Dung's government was a highly portentous move that has effectively sidetracked the cabinet and the PM's economic team.

There was little Dung and his cohorts could do about it since they remain a minority in the Politburo, where supporters of the more cautionary, consolidationist party boss Nong Duc Manh dominate.

The July meet was not necessarily a signal of lack of faith in the relatively new PM, but it was an indication that many Central Committee members remain unconvinced that he is the right man to run the country during these troubled times. And the fact that they called yet another crisis meeting last week clearly indicates that they are still not convinced.

Indeed, just a day before the plenum convened, PM Dung reiterated his standard tocsin about how ministries and financial bodies must give priority to controlling inflation, stabilising the macro-economy, ensuring social security and maintaining suitable growth.

His words have had little notable impact, but he continues to push for a robust growth rate of around 7 per cent this year, which many feel is unattainable.

But it is at least more realistic than his government's original goal of 9 per cent. The Asian Development Bank and other institutions are now forecasting a figure of around 5 per cent.

And at last week's plenum, the party wisely couched its own forecast in very general terms, stating that "the growth rate should be kept at an appropriate and sustainable level." Gone for the foreseeable future are those 8 per cent rates that Vietnam registered over the past decade.

Dung also instructed economic ministries and agencies, particularly the State Bank of Vietnam, to pay attention to fluctuations in global and US financial markets so that Vietnam can take remedial measures to ensure the viability of the country's banking system. According to Dung, who was briefly – and rather inauspiciously – once head of the central bank himself, the US financial crisis has not had a significant impact upon Vietnam's economy, so far.

However, while he cautioned that Vietnam must remain on guard, his words were still seen as rather too complacent. Soundings in the business community suggest that there is an overwhelming sense that the US downturn will seriously affect Vietnam's already swooning economy.

Nguyen Tran Bat said: "Obviously, the US downturn will affect the party's social and economic objectives and it may be necessary to readjust our long term targets."

The US market is vital for many of Vietnam's exports, notably textiles, seafood, footwear, furniture and many low-end goods. And it was Manh rather than Dung who stressed the need for a new and greater urgency to push exports while concurrently controlling imports to try to reduce the burgeoning trade deficit.

Furthermore, there will be fewer remittances from hard-hit overseas Vietnamese (Viet Kieu) in the US, Europe and Australia. And there is sure to be less follow-through on many promises of US investment.

Dung's cautious optimism contrasted with party boss Manh's opening remarks at the plenum the following day. Their language may have been polite and on the surface the words not too dissimilar, but underneath the contrast was stark.

Manh noted that despite export growth and investment promises, there are still major shortfalls and weaknesses, including surging inflation, a ballooning trade deficit and continued labour unrest. In other words, the masses remain uneasy and discontented – and that could lead to major problems for the party if it is not sorted out soon. He urged the Central Committee to find out the causes and take action.

The fact that the party boss should need to reiterate – a year after the crisis first hit Vietnam – that they still need to determine the causes, let alone the solutions, was ominous.

Over the past year, things have gone from bad to worse for Vietnam's export-driven economy, and now, with its biggest export market tilting towards recession, things are likely to get even bleaker, especially for low-income and middle-class citizens who face new hikes in utility prices.

The Deputy Trade and Industry Minister Bui Xuan Khu said last week that Vietnam would begin raising its government-controlled electricity prices by some 20 per cent next year in order to attract more investment into the nation's woefully inadequate and inefficient energy sector. "Recently, we have maintained low retail prices with the goal of containing inflation, but the price will rise starting in 2009."

Such moves are likely to exacerbate public discontent and labour unrest, as well as fuel divisions within the party about the merits of such actions. Already, the party has officially conceded that the earliest possible date for a return to single-digit inflation will not be until 2010.

As well as wrestling again with these thorny matters, last week's plenum also discussed the next session of the National Assembly which will soon be convened in Hanoi.

Party leaders know they must try to formulate economic policies that meet the expectations of the assemblymen and thus forestall the kind of pungent criticism they received in January when inflation, at round 14 per cent, was only just beginning to bite and the trade gap and labour unrest seemed relatively normal.

That is not the situation now, and, as in January, legislators from Vietnam's rural provinces are likely to be particularly prominent in assessing the government as they recount the financial pain caused by inflation among farmers in their constituencies.

Whether last week's "'wake-up call" plenum will galvanise party leaders into more action – and into more cohesion – remains to be seen. If not, there is liable to be yet another plenum, or perhaps even a mid-term Congress, in which the senior leaders, including Dung and Manh, may find themselves laterally shifted or even moved out.

As Manh warned in his closing address to the plenum: "It is particularly important to gain consensus among the party, the people, the army and all sectors and branches."

Not only is the party fearful of internal splits, but it is also wary of any social trouble or political opposition. Hence the recent crackdown on journalists and Catholics. Several well-known journalists have been detained over the past months, and two of the nation's crusading anti-corruption reporters are about to be put on trial for exposing malfeasance among party leaders in the notorious PMU18 scandal two years ago.

Members of the Catholic church, including the archbishop in Hanoi, have also been warned to stop protesting over the confiscation of their property in the aftermath of the Vietnam War. Calling recent protests "'absolutely unacceptable," PM Dung said: "If those activities do not come to an end, they will have an adverse impact on the good ties between the state and the church."

The Prime Minister recently met with several bishops, but the land issue was not resolved and remains a key block to the restoration of diplomatic ties between Hanoi and the Vatican.

Local party officials, particularly those aligned with veterans like Manh, party Secretariat boss Truong Tan Sang and Public Security Minister Le Hong Anh, are known to be chafing at the bit to take more robust action. They believe that the US and other Western nations are too distracted by the current global turmoil and the US elections to pay much attention to the religious and media crack down in Vietnam.

Others, mostly within the PM's more conciliatory camp, argue that the best course of action would be for both sides to cool down.

Said Nguyen Tran Bat: "Although the local authority clearly can't return land to the Catholic Church because there is no legal framework to do so at present, I still favour adopting a moderate stance to resolve the dispute."

Professor Thayer added: "A hard line against the Catholic Church is never a good idea and in the midst of an economic crisis it is an even worse idea. Nonetheless, the conservatives will voice their concern over political stability."

Indeed, the clampdown on the media as well as the action against the Catholics were also topics discussed at last week's plenum because, like the economic downturn, they impinge on the party's obsession with political stability and the continuation of its one-party rule.

Dr Nguyen Quang A, director of Hanoi's Institute of Development Studies, said: "The communists always use the fear of instability as an excuse not to democratise and they will continue to do that."

Party leaders regard Vietnam's political stability as the cornerstone of its attraction to foreign investors, especially as instability continues to plague competitor nations in the region like Malaysia, Thailand and the Philippines.

Earlier this summer, Michael Pease, chairman of the American Chamber of Commerce and General Director of Ford Vietnam, said: "Vietnam's success in attracting foreign investment has largely been built on the expectation of economic and political stability."

A report early this year by Business Monitor International Ltd, listing Asia Pacific nations by their political risk, rated Vietnam equal second with Hong Kong, after Singapore, for short term political stability.

Naturally, party leaders, both the staid and the forward-looking, relish such reports and seek to ensure that the current economic turmoil, and religious and media issues, do not disturb that rosy assessment – which some fear it is already starting to do.

Party veteran Vu Mao, a former chairman of the National Assembly's external relations committee, said: "I have mixed feelings when I hear that Vietnam's short term political stability is rated so highly. The assessment is over-rated in my view and does not take account of Vietnam's many festering problems over land rights, rural poverty and the quality of life of low-income workers."

Added Thayer: "There is certainly growing discontent among urban residents about rising prices, pollution, traffic jams and corruption."

Indeed, when it came to the assessment of long term political risk, Vietnam did not fare well in the report and was near the bottom, only marginally ahead of countries like Laos and Myanmar.

Of course, even factoring in the current party infighting at the top, few believe that the communist regime in Vietnam is going to collapse because of the present economic meltdown and the actions of some feisty dissidents, journalists and priests.

But certainly its current leadership is under pressure and would not have held last week's crisis meeting otherwise. The final ramifications of that meeting are still unfolding.